Πρόγραμμα Αριστεία ΙΙ (2014-2015)

Τίτλος προγράμματος: Γλυπτική και κοινωνία στη ρωμαϊκή Ελλάδα: πολιτικό, οικονομικό και θρησκευτικό πλαίσιο

Αντικείμενο του ερευνητικού προγράμματος είναι η συγκέντρωση και η μελέτη των έργων γλυπτικής από την Ελλάδα που χρονολογούνται κατά τη ρωμαϊκή εποχή (146π.Χ.-τέλη του 4ου αι.μ.Χ.). Στόχοι είναι: α) να επιτευχθεί η πλήρης τεκμηρίωση ενός μεγάλου αριθμού γλυπτών, β) να προσδιοριστούν εργαστήρια γλυπτικής και να μελετηθούν οι τρόποι με τους οποίους το γλυπτό παράγεται και διατίθεται στο εμπόριο, γ ) να διερευνηθηθούν ερωτήματα σχετικά με τη λειτουργία των γλυπτών στο κοινωνικό τους πλαίσιο, δηλαδή ως αντικειμένων με οικονομική, θρησκευτική και πολιτική λειτουργία. Οι στόχοι θα επιτευχθούν μέσω των παρακάτω καινοτόμων προσεγγίσεων και μεθόδων:

  1. Αξιοποίηση δίγλωσσης βάσης δεδομένων που θα περιλαμβάνει έργα γλυπτικής της ρωμαϊκής περιόδου από την Ελλάδα. Η βάση θα περιλαμβάνει την τεκμηρίωση (κείμενα και εικόνες) δημοσιευμένων και αδημοσίευτων έργων που φυλάσσονται στις συλλογές του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου στην Αθήνα και τα Αρχαιολογικά Μουσεία της Θεσσαλονίκης, της Σικυώνος, της Νικοπόλεως και της Καβάλας και αποτελούν το μεγαλύτερο μέρος του συνόλου των γλυπτών από τη ρωμαϊκή Ελλάδα (συνολικά περ. 5.000 έργα).

  2. http://romansculpture.web.auth.gr/el

  3. Μελέτη των έργων γλυπτικής στο οικονομικό, κοινωνικό και θρησκευτικό τους πλαίσιο. Εκτός από τις παραδοσιακές αρχαιολογικές μεθόδους έρευνας, θα χρησιμοποιηθούν μέθοδοι της Αρχαιομετρίας προκειμένου να εξεταστoύν: α) η διαδικασία παραγωγής, από την εξόρυξη του μαρμάρου έως το τελικό προϊόν, β) η οργάνωση των εργαστηρίων γλυπτικής, γ) το εμπόριο και η μεταφορά του μαρμάρου και των προϊόντων γλυπτικής. Επιπλέον, οι τεχνικές στατιστικής ανάλυσης θα χρησιμοποιηθούν για να διαπιστωθούν οι σχέσεις μεταξύ των ιδρυτών των έργων γλυπτικής, των θέματων των έργων και των θέσεων όπου αυτά ανιδρύονταν.

Το παραπάνω ερευνητικό έργο αναμένεται να πρωθήσει μια ολοκληρωμένη μελέτη της γλυπτικής της ρωμαϊκής περιόδου στην Ελλάδα, η οποία θα αποτελέσει θεμέλιο για την περαιτέρω έρευνα σε αυτόν τον τομέα.

Επιστημονικός Υπεύθυνος έργου: Καθ. Θ. Στεφανίδου– Τιβερίου (Α.Π.Θ.) Μέλη της ερευνητικής ομάδας: καθ. Εμμ. Βουτυράς (Α.Π.Θ), Π. Καραναστάση (Παν/μιο Κρήτης), Δρ. Γ. Μανιάτης (Ινστιτούτο Δημόκριτος, Αθήνα), Δρ. Μ. Ντερ (Ι.Τ.Ε, Κρήτη), Δ. Δαμάσκος (Παν/μιο Ιωαννίνων), Στ. Κατάκης (Ε.Κ.Π.Α), Ε. Παπαγιάννη (Α.Π.Θ), Δρ Ν. Καζακίδη (Α.Π.Θ).